Ifihan:
Nínú ayé tí ó sopọ̀ mọ́ra lónìí, ìṣòwò e-commerce orí ayélujára ń fún àwọn oníṣòwò ní àǹfààní púpọ̀ láti dé ọjà kárí ayé. Síbẹ̀síbẹ̀, pẹ̀lú ìbísí nínú ìṣòwò orí ayélujára, àwọn ìwà ìbàjẹ́ onígbàlódé ti ń pọ̀ sí i ní ti àwọn olùtajà. Gẹ́gẹ́ bí olùtajà orí ayélujára, ó ṣe pàtàkì láti mọ̀ nípa àwọn ìwà ìbàjẹ́ wọ̀nyí kí o sì ṣe àwọn ọgbọ́n ìdènà tí ó munadoko láti dáàbò bo ìṣòwò rẹ. Nínú àpilẹ̀kọ yìí, a ó jíròrò àwọn ìwà ìbàjẹ́ e-commerce orí ayélujára mẹ́ta tí ó wọ́pọ̀, a ó sì fún wọn ní àwọn àmọ̀ràn tí ó ṣeé ṣe láti dáàbò bo ilé-iṣẹ́ rẹ kúrò lọ́wọ́ ìwà ìbàjẹ́.
- Ìtànjẹ Aṣiri:Má Ṣe Gba Ẹ̀tàn! Ẹ̀tàn àṣírí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọgbọ́n tí àwọn ẹlẹ́tàn máa ń lò láti jí àwọn ìsọfúnni pàtàkì láti ọ̀dọ̀ àwọn olùtajà. Nínú ẹ̀tàn yìí, àwọn ẹlẹ́tàn máa ń tú àwọn ìjápọ̀ búburú àti àwọn ìsopọ̀mọ́ra tí a fi pamọ́ gẹ́gẹ́ bí ìmeeli tàbí ìránṣẹ́ tó tọ́. Nígbà tí olùtajà bá tẹ àwọn ìjápọ̀ wọ̀nyí tàbí tí ó fún wọn ní ìwé ẹ̀rí wọn, àwọn olùtajà lè wọlé sí àkọọ́lẹ̀ ìmeeli wọn. Lẹ́yìn náà, àwọn ẹlẹ́tàn máa ń ṣe àfarawé olùtajà náà wọ́n sì máa ń pàṣẹ fún àwọn olùrà láti san owó sí àkọọ́lẹ̀ onítàn. Láti yẹra fún jíjẹ nínú ẹ̀tàn yìí, tẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ ìdènà pàtàkì wọ̀nyí:
a. Ṣọ́ra nípa àwọn ìjápọ̀ àti àwọn àfikún: Má ṣe tẹ àwọn ìjápọ̀ tí ó fura sí tàbí gba àwọn àfikún láti orísun àìmọ̀. b. Dáàbò bo àwọn ẹ̀rí ìmeeli: Yẹra fún pípín àwọn ọ̀rọ̀ìpamọ́ ìmeeli lórí àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù tí kìí ṣe ti ìjọba kí o sì ronú nípa lílo ìfọwọ́sowọ́pọ̀ méjì fún ààbò àfikún. c. Lo sọ́fítíwọ́ọ̀kì antivirus: Máa ṣe àtúnṣe àti máa tọ́jú sọ́fítíwọ́ọ̀kì antivirus lórí àwọn kọ̀ǹpútà rẹ déédéé láti rí àti láti dènà àwọn ìgbìyànjú phishing.
- Ẹ̀tàn ìsanwó púpọ̀ jù: Ṣíṣàfihàn Àsíá Pupa Nínú ìwà ìbàjẹ́ ìsanwó púpọ̀, àwọn oníjìbìtì máa ń ṣe bí olùrà àti ṣíṣe àṣẹ, ṣùgbọ́n wọ́n máa ń fi owó tí ó ju iye àṣẹ gidi lọ ránṣẹ́. Wọ́n máa ń yí olùtajà náà lérò padà láti gbé iye tí ó ju iye náà lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn olùpèsè mìíràn tí wọ́n rò pé wọ́n ń pèsè, wọ́n sì ń ṣèlérí pé wọ́n máa fún wọn ní owó gẹ́gẹ́ bí ìṣírí. Ó bani nínú jẹ́ pé owó tí a san jù ni a sábà máa ń san láti ọ̀dọ̀ àwọn mìíràn tí wọ́n ti jìyà ìwà ìbàjẹ́ ìkọ̀kọ̀, àwọn olùtajà sì máa ń di “àwọn ènìyàn tí wọ́n ń san owó láìmọ̀ọ́mọ̀.” Dáàbò bo iṣẹ́ rẹ kúrò lọ́wọ́ ìwà ìbàjẹ́ ìsanwó púpọ̀ pẹ̀lú àwọn ìlànà wọ̀nyí:
a. Jẹ́ kí olùrà rí i pé ó tọ́ sí i: Ṣe àyẹ̀wò tó péye lórí àwọn olùrà, pàápàá jùlọ tí wọ́n bá béèrè fún ọ̀nà ìsanwó tí kò wọ́pọ̀ tàbí tí wọ́n bá ní ìfẹ́ ọkàn láti fi owó púpọ̀ ránṣẹ́. b. Béèrè lọ́wọ́ àwọn ìsanwó tí ó pọ̀ jù: Ṣọ́ra nígbà tí o bá ń bá àwọn ìsanwó tí ó pọ̀ jù lò, kí o sì wá àlàyé láti ọ̀dọ̀ olùrà kí o tó tẹ̀síwájú pẹ̀lú àwọn ìfiránṣẹ́ owó. c. Ṣe ìròyìn nípa ìgbòkègbodò tí ó lè fa ìsanwó jù: Tí o bá fura sí pé ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ jìbìtì, sọ fún àwọn aláṣẹ tí ó yẹ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ láti dáàbò bo iṣẹ́ rẹ àti àwọn ẹlòmíràn kúrò lọ́wọ́ àwọn tí ó ní ìṣòro.
- Ẹ̀tàn Ìlòkulò Ìbánigbófò Ẹnìkẹta: Ka Laarin Awọn Ila Awọn arekereke ninu itanjẹ iṣeduro ẹni-kẹta ṣe ipa ti awọn olura ajọṣepọ, ti ntẹnumọ awọn ofin isanwo ti o fi awọn olutaja si awọn ewu giga. Wọn gba awọn olutaja niyanju lati gba iṣeduro iṣowo, ṣugbọn ni kete ti a ba ti fi awọn ẹru ranṣẹ, olura naa parẹ. Nigbati wọn ba gbiyanju lati beere fun aabo iṣeduro, awọn olutaja rii pe eto imulo naa ko bo awọn adanu ti o jẹyọ lati ọdọ awọn olutaja arekereke. Dabobo ara rẹ kuro ninu itanjẹ yii pẹlu awọn ọna idena wọnyi:
a. Ṣe àyẹ̀wò iye owó tí olùrà náà lè san: Ṣe àyẹ̀wò iye owó tí olùrà náà lè san àti ìtàn gbèsè rẹ̀ kí o tó gba àwọn òfin ìsanwó bíi D/A tàbí O/A. b. Ṣe àyẹ̀wò àwọn àlàyé ìrìnàjò: Ṣe àyẹ̀wò àdírẹ́sì ìrìnàjò olùrà náà lẹ́ẹ̀mejì kí o sì ṣọ́ra fún ìbéèrè òjijì láti fi ẹrù ránṣẹ́ sí àwọn ilé-iṣẹ́ mìíràn. c. Jẹ́rìí iye owó ìbánigbófò: Kí o tó gba ìbánigbófò, rí i dájú pé olùrà náà jẹ́ ilé-iṣẹ́ tí ilé-iṣẹ́ ìbánigbófò fọwọ́ sí fún gbèsè.
Ìparí:
Gẹ́gẹ́ bí olùtajà tí ó ń kó ọjà jáde tí ó ń ṣe iṣẹ́ lórí ayélujára, mímọ àwọn ẹ̀tàn tuntun àti ṣíṣe àwọn ìgbésẹ̀ ìdènà tó lágbára ṣe pàtàkì láti dáàbò bo iṣẹ́ àti orúkọ rere rẹ. Nípa ṣíṣọ́ra, ṣíṣe àyẹ̀wò òótọ́ àwọn olùrà, àti gbígbé àwọn ìgbésẹ̀ tó lágbára láti mú kí ààbò ààbò wà ní ọjà àgbáyé pẹ̀lú ìgbẹ́kẹ̀lé àti ààbò ilé-iṣẹ́ rẹ kúrò nínú àwọn ètò ẹ̀tàn. Rántí pé, ìmọ̀ àti ìmúrasílẹ̀ ni àwọn ọ̀rẹ́ rẹ tó dára jùlọ nínú ìjàkadì lòdì sí àwọn ẹ̀tàn lórí ayélujára.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Keje-21-2023
